अमावस्या!

प्राजुची ही अजून एक वेगळी कविता. सर्वसाधारणपणे कवि-कवयित्रिंना पौर्णिमेचे आकर्षण असतं. पण प्राजुने त्या समजुतीला छेद देत चक्क अमावस्येवर कविता केलेय. ती वाचा इथे आणि चालही ऐका.

अमावस्या!

काळोख भयाण किरकिर रानात
रंगला आगळा खेळ
चंद्राला शोधून चांदण्या थकल्या
आलीया आवसेची वेळ

सळसळ दाटली झाडांच्या पानांत
वाराही बेभान झाला
घुमघुमं घुमघुमं कडेकपारीत
गारवा भरून गेला

चुरचुरं पाऊल रानांत चाहूल
रातीचा नूर हा न्यारा
भिरभिरं पाकोळी होऊन गोंधळी
काळोख जागवी सारा

चमचमं चमचमं चुकार काजवा
क्षणिक ठिगळ लावी
लखलख प्रकाश रेखूनी उगाच
रातीला भय तो दावी

फ़ुंकूनी तांबडं क्षितिज रंगलं
पहाट मंगल झाली
दिसेल चांदवा आजच्या रातीला
अवनी निवांत झाली

कवयित्री:प्राजु

चाल इथे ऐका.

कृष्णमयी!

प्राजुची ही अजून एक सहजसुंदर रचना "कृष्णमयी". ह्या कवितेला देखिल चाल कवितेतच सापडली.

कृष्णमयी!

ऐन त्या दुपारी, कालिंदीच्या तिरी
खेळतो मुरारी, पाठशीव..

हसत खेळत, अल्लड गोपिका
अव्खळ राधिका, कान्हा पाही..

घट डोईवर, चाले भराभर
नदी तीरावर, पाण्यासाठी..

भरूनिया कुंभ, घेता डोईवर
खडा घटावर, ट्णकारला..

भिजुनिया चिंब, शहारे सर्वांग
निरखे श्रीरंग, राधिकेला..

चोरून ती उभी, अव्घड ओलेती
सावळ्याची मिठी, अंगभर..

मिटले नयन, सुटला पदर
थरारे अधर, चुंबताना..

म्हणा कृष्णसखी, अथवा सानिका
झाली ही राधिका, कृष्णमयी..

पावरीचा सूर, आज दूर दूर
प्रणयाचा पूर, गोकुळात..

कवयित्री: प्राजु

चाल ऐका.

तांडव!

तांडव ही प्राजुची कविता वाचताच त्याला त्याच प्रकारची चाल लावावीशी वाटली. मात्र सगळी कडवी न घेता काही निवडक कडवी घेऊन चाल रचलेय. पाहा आवडते काय ती?

तांडव

दिव्य तांडव सुरू जाहले करूनी ललकार
नित्य होती वार जैसे घुमे तलवार..

वीज नभी ची लखलख करिते ढगांवरी वार
कडाडकडकड अभ्र कोसळे सोसूनी प्रहार

जलौघ बरसे वायूसंगे होऊनी बेजार
कडकड गडगड मेघ नादती करूनी चित्कार

'जलद' चालला बरसत धारा टाकीत फुत्कार
कसा जाहला हिरवाईचा त्यासी साक्षात्कार

युद्ध होते ग्रिष्माशी, तो होता ऐसा स्वार
जाती धावूनी हाक देण्या, अवनीची पुकार

रिक्त जाहले मेघ सारे गाऊनी मल्हार
मृदगंधाने भारली सृष्टी देऊनी हुंकार

जिंकले ते युद्ध ऐसे झाला जयजयकार
मंतरलेल्या सृष्टीमधूनी घुमला ओंकार..

कवयित्री: प्राजु

सुवर्णप्रभा!

सुवर्णप्रभा ही प्राजुची कविता वाचली आणि लक्षात आले की ह्या कवितेला केवळ एकच नाही तर त्याहुनही जास्ती चाली लागू शकतात.मग करू या काय प्रयोग? प्रयोगांती तीन वेगवेगळ्या चाली तयार झाल्या.

सुवर्णप्रभा

लाल केशरात रंग खेळते पहाट खास
दिव्य तेज फाकताच जागली दिशांत आस...

तारकांत लोपली निशा उषेस पाठवून
अग्निरंग होत धुंद पूर्व रेखिते नभांस...

सूर्य बिंब लाल बुंद भेदते तमास पूर्ण
विश्वतीर पेटताच जाहला सुवर्ण भास...

वाहताच वात मंद , मंद मंद गंध धुंद
सांडताच पारिजात भूवरी पडेल रास...

थेंब थेंब पाकळ्यांत आळसांत चिंब चिंब
का जपून पाकळीत ठेवलेय मोतियास? ...

सागरात गाज आणि लाट जात उंच उंच
गारवा हवेत आणि वेड लागते मनांस...

पंचमात तान घेत आज कोकिळा स्वरांत
मोहरून आम्रही सुगंधितो चराचरास...

दाटले धुक्यात रान, कोवळ्या उन्हांत पान
स्वप्न की प्रभात काल, प्रश्न हाच लोचनास...

कवयित्री: प्राजु

ऐका तर तीन वेगवेगळ्या चाली.
चाल क्रमांक-१

चाल क्रमांक-२

चाल क्रमांक-३

विठू सांगे...

 विवेक काजरेकरांच्या आवाजात ही चाल ऐका. ह्यातलं संगीत संयोजनही त्यांनीच स्वत:च्या संगणकावर केलंय.





प्राजु उर्फ प्राजक्ता पटवर्धन ही देखिल ह्या महाजालावरील एक सशक्त लेखिका/कवयित्री आहे. मनोगत, मिसळपाव अशा नामांकित मराठी संकेतस्थळांवर ती लेखन करत असते. "विठू सांगे" ही तिची कविता..खरे म्हणायचे तर हा अभंग वाचून मला चाल स्फुरली (जय संत प्राजु). पण हा अभंग इतका लांबलचक आहे की सर्व कडव्यांना वेगवेगळी चाल लावायची म्हणजे माझी (नसलेली) प्रतिभा तोकडी पडायला लागली. ;) म्हणून मग मी निवडक कडवी घेऊन चाल रचली.

विठू सांगे...

आषाढाचा मास । दर्शनाची आस ।
होती तुझे भास । पांडुरंगा । ।

साठवावे नेत्री । भक्तीचिया गात्री ।
दिवसा नि रात्री । रूप तुझे । ।

खोवलेला शिरी । तुरा हा मंजिरी ।
वसतो पंढरी । विठू राया । ।

भिवरेच्या तिरी । उभा विटेवरी ।
कर कटेवरी । ठेवोनिया । ।

काळा नि सावळा । प्रेमाचा पुतळा ।
मनाचा निर्मळा । पांडुरंग । ।

नामयाचा घास । घेऊनिया खास ।
जागवली आस । भक्तीयोगे । ।

घेऊनी वळण । दळितो दळण ।
करितो राखण । जनाईचे । ।

तुकोबाचा भार । घेई शिरावर ।
परि गुन्हेगार । आवलीचा । ।

काय त्या म्हणावं ? देव की मानव ।
कोणाला कळाव ? गारूड ते । ।

श्रद्धा अंधश्रद्धा । फरक तो करा ।
परी कास धरा । प्रयत्नांची । ।

प्रयत्नाच्या अंती । ध्येयाची ती पूर्ती ।
करा श्रम भक्ती । विठू सांगे । ।

जाणा एक सर्व । विश्व हाच देव । ।
सांगे ज्ञानदेव । सकलांना । ।

प्राजू म्हणे ऐसे । विश्वाला जपावे ।
प्रयत्न करावे । ध्येयासाठी । ।

कवयित्री: प्राजु